Spotify, dinlenme sayılarını temel alarak içerik sahiplerine ödeme yaparken kurgusal olmayan bir gerçeği de beraberinde getiriyor: En az 30 saniye dinlenen parça, telif hakkı kazancını belirleyen geçerli dinlenme olarak sayılıyor. Ancak bu basit kuralla, bazı kullanıcılar sistemi istismar etmek için yenilikçi yöntemler bulabiliyorlar. Özellikle yapay zekanın ilerlemesiyle sahte dinlenme süreçleri daha da kolaylaşırken, bu alanda yeni vaka haberleri gündeme geliyor.
Bir dönem Bulgaristan’da yaşanan ve milyonlarca dolarlık bir dolandırıcılık vakası, minimum telif eşiğinin nasıl istismar edilebileceğini net biçimde ortaya koydu. 2017 yılında iki çalma listesine yüklenen yaklaşık 500 parça ile, 30 saniyenin hemen üzerinde olan parçalardan milyonlarca kez dinlenme elde edilince, aylık abonelik maliyetleri 12 bin doların üstüne çıksa da telif geliri 400 bin doları aştı. Olaylar bu kadarla kalmayıp, parçalar silinene kadar kazanç 1 milyon doları aştı ve Spotify bu durumu dolandırıcılık olarak nitelendirmedi; kurallar yasaldı ve süreç sürdü.
Bugün ise benzer bir mantıkla, yapay zekânın devreye girdiği yeni bir vurgun dalgası söz konusu. Kuzey Karolina’da yaşayan Michael Smith, yapay zeka araçları ile yüz binlerce sahte parça üretti ve buna bağlı olarak binlerce bot hesabı kurup milyonlarca dinlemeyi sahte olarak yarattı. Hem Spotify hem Apple Music, Amazon Music ve YouTube Music üzerinde yürütülen bu operasyonun nihai getirisi yaklaşık 8.1 milyon dolar telif geliri olarak hesaplandı. Ancak Bulgaristan’daki örneğin aksine bu kez mahkeme süreci cezai yaptırımlarla sonuçlandı; Smith’in hapis cezası 2026’nin ilerleyen günlerinde açıklanacak ve yaklaşık 5 yıla kadar hapis talebi bulunuyor.
Günümüzde Suno ve Udio gibi yapay zekâ araçları sayesinde AI ile müzik üretimi giderek kolaylaşıyor, bu da botlar ve sahte dinleyicilerin yaratılmasını kolaylaştırıyor. Sektör kaynakları, 2026 itibarıyla sahte dinleyici ağlarının telif havuzunu ciddi ölçüde zayıflattığını bildiriyor. Platformlar ise daha gelişmiş tespit sistemleri geliştirerek dinleme örüntüsü analizi ve IP filtreleme gibi önlemleri uyguluyor; fakat yapay zekânın hızına yetişmek her zaman kolay olmuyor. Bu durum, yakın gelecekte AI ile ilişkili müzik yüklemelerine karşı daha sıkı kısıtlamaların gelebileceğini düşündürüyor.
